Dr hab. Zbigniew Babik, prof. UJ

Zbigniew Babik, ur. 1972 w Wadowicach nad Skawą, studiował filologię słowiańską (słowacystykę) na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1992–1996. Następnie pod kierunkiem W. Borysia odbywał studia doktoranckie na Wydziale Filologicznym UJ, zwieńczone w 2000 r. obroną pracy doktorskiej poświęconej najstarszej warstwie nazewniczej ziem polskich, w wersji skróconej wydanej drukiem rok później. Od roku 2000 zatrudniony w Instytucie Filologii Słowiańskiej UJ, od roku 2015 kierownik tamtejszego Zakładu Filologii Słowackiej. Stopień doktora habilitowanego uzyskał na WF UJ w roku 2013 w oparciu o pracę z akcentologii historyczno-porównawczej. Od roku 2019 na stanowisku profesora uczelni. Zainteresowania obejmują historyczne językoznawstwo słowiańskie, w tym zwłaszcza akcentologię, etymologię onomastyczną i wyrazową, (topo)onomastykę, etno- i topogenezę Słowian. Od roku 2012 pracuje nad starszym głównie złożem apelatywnym w toponimii polskiej i (północno)słowiańskiej oraz słowiańską leksyką toponimiczną. Aktualne prace i zamierzenia z zakresu onomastyki dotyczą także kwestii rozpoznawania rzeczywistej motywacji nazw wieloznacznych i „trudnych” oraz krytyki i autentyfikacji przekazów wątpliwych, rozpoznawania starszych modeli nazwotwórczych w toponimii oraz odbicia i petryfikacji dawnych procesów fonetycznych w nazwach geograficznych. Jeden z konsultantów słownika „Nazwy miejscowe Polski” (od litery R-), członek z wyboru Komitetu Słowianoznawstwa PAN na kadencję 2024–2027 (w kadencji 2020–2023 współpracownik Komisji Historii Języka przy Komitecie Językoznawstwa PAN), członek (od roku 2015) i wiceprzewodniczący (od roku 2023) Komisji Słowianoznawstwa Oddziału PAN w Krakowie, a także Rady Dyscypliny Językoznawstwo na UJ od roku 2019. Członek Rady Naukowej czasopisma „Onomastica” od tomu LVIII (2014).

Najważniejsze publikacje

1. Najstarsza warstwa nazewnicza na ziemiach polskich (w granicach wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny). Kraków 2001.
2. Na marginesie najnowszej fonologii historycznej języka słoweńskiego [w:] Rocznik Slawistyczny LV [2005], s. 93–136.
3. Pojednanie z lasem. W stulecie „argumentu florystycznego” w slawistycznych badaniach etnogenetycznych (1908–2008). Kraków 2008.
4. Pożegnanie z lasem. Nad Słownikiem etymologicznym języka polskiego profesora Wiesława Borysia. Kraków.
5. Korespondencje akcentowe między słowiańskim i starszymi językami indoeuropejskimi (pierwotne neutra tematyczne). Przyczynki do krytyki akcentologii postIllicz-Swityczowskiej. Kraków 2012.
6. Wspólnota językowa prasłowiańska. [w:] Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji. Pod red. S. Tabaczyńskiego, A. Marciniaka, D. Cyngot i A. Zalewskiej. Poznań 2012, s. 838–851.
7. W poszukiwaniu tzw. „centrum toponimii (wczesno)słowiańskiej” – przypadek ziem polskich. Część I [w:] LingVaria XII (1) [2017], 167–181. Część II [w:] LingVaria XII (2) [2017], 153–163.
8. „Nieprawidłowe” substytucje głoskowe w substratowej toponimii. Nowe przyczynki do chronologii i przebiegu językowej slawizacji późniejszej Słowiańszczyzny wschodniej [w:] Kultura Słowian. Rocznik Komisji Kultury Słowian PAU XV: Słowianie dawniej i dziś [2019], s. 85–131.
9. Tzw. akcja UN-owska (1954?–1970?) – projekt, przebieg, efekty, próba oceny [w:] Onomastica LXIII [2019], s. 291–313.
10. Próba oceny skuteczności rozpoznawania etymonów apelatywnych i antroponimicznych w UN-owskich materiałach z powiatu wadowickiego. Część I: Wstęp, apelatywy [w:] Onomastica LXV (1) [2021], s. 193–216. Część II: Onimy, nazwy niejasne, wnioski [w:] Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny 25 [2022], s. 5–29.
    
    Wykaz publikacji od roku 2012 (wraz z pełnymi tekstami większości z nich) dostępny jest w Repozytorium UJ (www.ruj.edu.pl).